Checklist 10 bước trước khi ký BẤT KỲ hợp đồng nào

10 bước bắt buộc trước khi đặt bút ký

Dù là hợp đồng thuê nhà 5 triệu/tháng hay hợp đồng kinh doanh 5 tỷ — quy trình kiểm tra đều giống nhau. Dưới đây là checklist chuyên nghiệp mà luật sư sử dụng khi review hợp đồng.

✅ Bước 1: Xác minh chủ thể ký kết

Kiểm tra:

• Họ tên, số CCCD/hộ chiếu có khớp với giấy tờ gốc?
• Người ký có đủ thẩm quyền? (với doanh nghiệp: kiểm tra Giấy phép đăng ký kinh doanh + người đại diện pháp luật)
• Với BĐS: chủ sở hữu trên sổ đỏ có đúng là bên ký không?

Căn cứ: Điều 117, BLDS 2015 — Giao dịch dân sự có hiệu lực khi chủ thể có năng lực pháp luật và năng lực hành vi phù hợp.

✅ Bước 2: Đọc phần "Định nghĩa" và "Đối tượng"

Phần này xác định chính xác bạn đang ký về cái gì. Kiểm tra:

• Mô tả tài sản/dịch vụ có đúng thực tế?
• Số liệu (diện tích, số lượng) có chính xác?
• Có ảnh/biên bản bàn giao đi kèm không?

✅ Bước 3: Kiểm tra giá và phương thức thanh toán

Đọc kỹ:

• Giá đã bao gồm VAT chưa? (10% có thể là hàng chục triệu)
• Thanh toán bằng gì? Chuyển khoản hay tiền mặt? (tiền mặt = khó chứng minh)
• Lịch thanh toán: trả trước hay trả sau? Trả 1 lần hay nhiều đợt?
• Phí phát sinh (phí quản lý, phí dịch vụ, phí sớm/trễ)

Căn cứ: Điều 433, BLDS 2015 — Bên mua phải trả tiền đúng thời hạn, đúng phương thức đã thỏa thuận.

✅ Bước 4: Điều khoản phạt vi phạm

Red flags cần cảnh giác:

• Phạt trên 8% giá trị hợp đồng (với HĐ thương mại → vượt trần Điều 301, Luật TM 2005)
• Phạt không giới hạn / phạt theo ngày không có cap
• Chỉ phạt 1 bên mà bên kia không bị ràng buộc tương ứng

✅ Bước 5: Điều khoản chấm dứt hợp đồng

Câu hỏi cần trả lời:

• Mỗi bên được đơn phương chấm dứt trong trường hợp nào?
• Thời hạn thông báo bao lâu? (tối thiểu nên 30 ngày)
• Hậu quả khi chấm dứt sớm? (mức phạt, hoàn cọc, thanh toán)
• Hai bên có quyền chấm dứt đối xứng không? (nếu chỉ 1 bên được quyền → bất lợi)

Căn cứ: Điều 428, BLDS 2015 — Bên đơn phương chấm dứt phải thông báo ngay + bồi thường thiệt hại.

✅ Bước 6: Bất khả kháng (Force Majeure)

Kiểm tra xem hợp đồng có quy định về trường hợp bất khả kháng (thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh) không.

Nếu không có: Vẫn áp dụng Điều 156 + 351 BLDS 2015, nhưng việc chứng minh sẽ khó hơn.

Nên có: Liệt kê rõ những trường hợp được miễn trách + nghĩa vụ thông báo.

✅ Bước 7: Bảo mật và quyền sở hữu trí tuệ

Với hợp đồng dịch vụ/freelance/lao động:

• Ai sở hữu sản phẩm/output? (Điều 39, Luật SHTT 2005 sửa đổi 2022)
• NDA có thời hạn bao lâu? (vĩnh viễn = không hợp lý)
• Non-compete có phạm vi hợp lý? (cấm làm toàn ngành trong 5 năm → quá rộng)

✅ Bước 8: Giải quyết tranh chấp

3 phương thức:

1. Thương lượng → 2. Hòa giải/Trọng tài → 3. Tòa án

Cảnh giác: Điều khoản "mọi tranh chấp do Bên A toàn quyền quyết định" hoặc "Bên B từ bỏ quyền khởi kiện" → vô hiệu theo Điều 123 BLDS 2015 (vi phạm điều cấm của luật).

✅ Bước 9: Kiểm tra hình thức

• Hợp đồng có cần công chứng/chứng thực không? (BĐS → bắt buộc theo Luật Đất đai 2024)
• Có đủ 2 bản gốc, mỗi bên giữ 1 bản?
• Các trang có được đánh số và ký nháy không? (tránh bị thay trang)
• Phụ lục (nếu có) đã ký chưa?

✅ Bước 10: Upload lên AI kiểm tra lần cuối

Trước khi ký, upload hợp đồng lên HợpĐồng AI để:

• Phát hiện điều khoản bẫy bạn có thể bỏ sót
• Kiểm tra đối chiếu với luật hiện hành
• Nhận đề xuất sửa đổi cụ thể cho từng điều khoản rủi ro

Chỉ mất 60 giây — rẻ hơn nhiều so với mất tiền vì ký nhầm.

---

Tải checklist PDF

Lưu lại checklist này hoặc in ra để dùng mỗi khi cần ký hợp đồng. 10 bước đơn giản nhưng có thể tiết kiệm hàng trăm triệu đồng.

---

Tham khảo: Bộ Luật Dân sự 2015 (Điều 117, 119, 123, 156, 351, 428, 433); Luật Thương mại 2005 (Điều 301); Luật Đất đai 2024 (Điều 27); Luật Sở hữu Trí tuệ 2005 sửa đổi 2022 (Điều 39).